برفک دهان یا استوماتیت کاندیدیاز

استاندارد
برفک دهان به دلیل از بین رفتن باکتری‌های مفید موجود در دهان ایجاد می‌شود و با این وضع قارچ‌های کاندیدای موجود در دهان رشد بیش از حد پیدا می‌کنند و بصورت برفک در دهان دیده می‌شوند.برفک دهان در انسان‌های سالم نیز ممکن است رخ دهد، اما در بزرگسالان اکثراً عوامل زیر زمینه‌ساز بیماری هستند:
  • استرس: استرس شدید و طولانی در بدن باعث آزاد شدن هورمون کورتیزول می‌شود. این هورمون با کاهش ایمنی بدن و افزایش قند خون، می‌تواند موجب ایجاد برفک دهان شود.[۳]
  • کسانی که در دوره‌ای از آنتی بیوتیک یا دهانشویه‌های ضد باکتری استفاده کرده‌اند.
  • به عنوان عفونت فرصت طلب در بیماران دچار ضعف ایمنی مانند ایدز
  • کسانی که دیابت دارند.
  • کسانی که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنند.
  • زنان باردار.
  • کسانیکه دچار نقص در هضم غذا هستند.
بیشتر بیماران بدون علامت هستند ولی ممکن است هنگام غذا خوردن درد داشته باشند یا در آغاز ابتلا از طعم بد دهان گله داشته باشند.
محیط دهان به طور طبیعی حاوی مقداری باکتری و حتی بعضی از قارچ‌ها می‌باشد که یکی از آن‌ها همان قارچ کاندیدا آلبیکانس یا برفک است که مشابه همان برفک دستگاه تناسلی زنانه است و با رعایت بهداشت تا حدی قابل کنترل است، به شرط آن‌ که سیستم ایمنی بدن ضعیف نباشد.
بیشتر اوقات در اثر حمله ویروسی یا باکتری، بدن مستعد به ابتلا بیماری برفک می‌شود. امکان این که استرس و عوامل روحی، زمینه را برای ابتلا به این بیماری آماده کند وجود دارد.
از موارد دیگر می‌توان استفاده طولانی‌مدت از داروهای کورتون و داروهایی که باعث ضعف سیستم ایمنی می‌شوند نام برد، و همچنین ممکن است با ایجاد شرایط نامناسب، محیط دهان از نظر اسیدی و قلیایی بودن و به هم خوردن این تعادل، زمینه برای رشد قارچ فراهم شود، یا مصرف آنتی‌بیوتیک به طور ناقص، یا وجود بیماری دیابت بی‌مزه یا تغییرات هورمونی هنگام حاملگی یا مصرف داروهای ضد بارداری. برفک دهانی بیشتر در بین اطفال شایع است تا در جوانان و بزرگسالان، مگر این که سیستم ایمنی بدن ضعیف باشد
برفک در کودکان به احتمال زیاد بلافاصله بعد از تب و سرماخوردگی ویروسی، ایجاد می‌شود و احتمال عود مجدد هم دارد.
 درمان در کودکان: درمان با قطره نیستاتین یا کلوتریمازول موضعی برای حداقل ده روز است.
درمان در بزرگسالان:
    درمان در بالغین از ترکیبات استروئیدی و فلوکونازول استفاده می‌شود. داروهایی مانند نیستاتین، میکونازول، آموفوتریسین بی.
    مصرف محلول دهانشویه نیستاتین در کم کردن برفک دهانی موثر است. نیستاتین دهانشویه مورد استفاده از دسته پلی‌ان‌ها و در حقیقت یک ترکیب آنتی‌بیوتیک ضد قارچی تتراماکرولیدی می‌باشد. مصرف بصورت ۴ بار در روز است.
    مصرف دهانشویه کلرهگزیدین بدون الکل نیز در کم کردن برفک دهانی موثر است. مصرف این دهانشویه بصورت دو بار در روز است. دهانشویه کلرهگزیدین، یک دهانشویه آنتی‌سپتیک است که توسط بسیاری از مطالعات بالینی و آزمایشگاهی، به عنوان یک داروی موضعی ضد باکتری و قارچی کاندیدا معرفی شده‌است
مصرف دهانشویه کلرهگزیدین بدون الکل بطور روزانه که یک دهانشویه آنتی‌سپتیک است که به عنوان یک داروی موضعی ضد باکتری و قارچی کاندیدا معرفی شده‌است میتواند پیشگیری کننده باشد.
 درمان در کودکان: درمان با قطره نیستاتین یا کلوتریمازول موضعی برای حداقل ده روز است.
درمان در بزرگسالان:
    درمان در بالغین از ترکیبات استروئیدی و فلوکونازول استفاده می‌شود. داروهایی مانند نیستاتین، میکونازول، آموفوتریسین بی.
    مصرف محلول دهانشویه نیستاتین در کم کردن برفک دهانی موثر است. نیستاتین دهانشویه مورد استفاده از دسته پلی‌ان‌ها و در حقیقت یک ترکیب آنتی‌بیوتیک ضد قارچی تتراماکرولیدی می‌باشد. مصرف بصورت ۴ بار در روز است.
    مصرف دهانشویه کلرهگزیدین بدون الکل نیز در کم کردن برفک دهانی موثر است. مصرف این دهانشویه بصورت دو بار در روز است. دهانشویه کلرهگزیدین، یک دهانشویه آنتی‌سپتیک است که توسط بسیاری از مطالعات بالینی و آزمایشگاهی، به عنوان یک داروی موضعی ضد باکتری و قارچی کاندیدا معرفی شده‌است
مصرف دهانشویه کلرهگزیدین بدون الکل بطور روزانه که یک دهانشویه آنتی‌سپتیک است که به عنوان یک داروی موضعی ضد باکتری و قارچی کاندیدا معرفی شده‌است میتواند پیشگیری کننده باشد.
باتوجه به اینکه قارچ‌های کاندیدایی در محیط شیرین و اسیدی رشد می‌کنند، برای مقابله با آنها باید رژیم غذایی خود را کمی تغییر دهید و از مصرف غذاهای اسیدی و قنددار خودداری کنید از جمله:
  • پنیر مانده
  • کلیه مشروبات الکلی (آبجو، لیکور، شراب و…)
  • شکلات
  • میوه‌ها (خشک و تازه)
  • غذاهای تخمیر شده
  • قارچ
  • سرکه و ترشی جاتی که سرکه دارند (پیاز ترشی، خیارترشی)
  • پاستا
  • انواع مواد شکر دار (شیرینی جات، عسل، شربت‌ها)
  • ادویه جاتی که شکر و سرکه دارند (سس کچاپ، سس استیک…)
  • سبزیجاتی مانند خیار و چغندر و کنسروهای گوجه
  • گوشت‌های هورمونی
  • فست فود و غذاهای آمادهٔ فریزری